تست اضطراب مرگ (DAT)
آزمون اضطراب مرگ (DAT) به شما کمک میکند الگوی نگرانیهای مرتبط با مرگ، فقدان، زوال و مراقبت را دقیقتر بشناسید.
تعداد انجام
0
تعداد نظرات
0
تعداد سوالات
56
سوال
رده سنی
13 سال به بالا
امتیاز
0 از 10
زمان تقریبی
15 دقیقه
چه چیزهایی را می سنجد
1
اضطراب فانی بودن
(Finality Anxiety)
(Finality Anxiety)
این مؤلفه به نگرانی فرد در برابر قطعی و برگشتناپذیر بودن مرگ و پایان زندگی میپردازد. در این بعد، عدم قطعیت وجودی (Existential Uncertainty) به نگرانیهای ناشی از ناشناختههای مرگ و ابهام درباره پایان زندگی اشاره دارد و ناتمامماندن زندگی (Life Incompleteness) نگرانی فرد از پایانیافتن زندگی پیش از تحقق خواستهها، اهداف یا تجربههای مهم را بررسی میکند.
2
اضطراب زوال
(Decline Anxiety)
(Decline Anxiety)
این مؤلفه نگرانیهای مرتبط با فرایند زوال و نزدیکشدن به مرگ را بررسی میکند. درد و کنترل (Pain and Control) به ترس از درد جسمانی و کاهش یا ازدستدادن کنترل مربوط است، درحالیکه کرامت و خودمختاری (Dignity and Autonomy) نگرانی فرد درباره حفظ استقلال، اختیار و کرامت شخصی در مراحل پایانی زندگی را موردتوجه قرار میدهد.
3
اضطراب فقدان
(Loss Anxiety)
(Loss Anxiety)
این مؤلفه به نگرانیهای مرتبط با ازدستدادن افراد نزدیک، تنهایی و تغییرات ناشی از فقدان میپردازد. فقدان و تنهایی (Loss and Loneliness) ترس از جدایی و تجربه تنهایی پس از فقدان را بررسی میکند و سازگاری پس از فقدان (Post-Loss Adaptation) به نگرانی فرد درباره سازگارشدن با تغییرات زندگی و شرایط جدید پس از فقدان مربوط میشود.
4
اضطراب مراقبت
(Caregiving Anxiety)
(Caregiving Anxiety)
این مؤلفه نگرانیهایی را بررسی میکند که در موقعیت مراقبت از فردی نزدیک در مراحل پایانی زندگی شکل میگیرند. درماندگی در مراقبت (Helplessness in Caregiving) به اضطراب ناشی از مشاهده رنج و احساس ناتوانی در کمک مربوط است و مسئولیت مراقبت (Caregiving Responsibility) نگرانی فرد درباره تصمیمگیری، مسئولیتها و ارائه مراقبت مناسب را در بر میگیرد.
توضیحات تکمیلی
آزمون اضطراب مرگ (DAT) ابزاری برای بررسی دقیقتر نگرانیها و ترسهای مرتبط با مرگ و پایان زندگی است. این آزمون بهجای تمرکز صرف بر یک احساس کلی از ترس، ابعاد مختلف این تجربه را در حوزههایی مانند نهایی بودن مرگ، زوال، فقدان و مراقبت بررسی میکند و تصویری منظمتر از الگوی اضطراب فرد ارائه میدهد.
معرفی تست
تاریخچه
آزمون اضطراب مرگ (Death Anxiety Test؛ DAT) در نسخه ارائهشده توسط ای سنج، بهصورت یک پرسشنامه استاندارد خودسنجی ارائه میشود. در پیشینه علمی مرتبط با سنجش اضطراب مرگ نیز به فعالیتهای دونالد آی. تمپلر در سال 1970 و طراحی مقیاسی برای ارزیابی این سازه اشاره شده است.
مسیر توسعه سنجش اضطراب مرگ از ابزارهای اولیه این حوزه آغاز شده و در نسخه فعلی DAT به یک ارزیابی چندبعدی گسترشیافته است. ساختار این آزمون شامل 56 سؤال، چهار بعد اصلی اضطراب مرگ و هشت زیرمقیاس تخصصی است که امکان بررسی تفکیکشدهتر مؤلفههای مختلف اضطراب مرتبط با مرگ را فراهم میکند.
هدف
هدف اصلی DAT، سنجش و درک دقیقتر اضطراب مرگ یا ترس از مرگ است. این آزمون بهجای تمرکز صرف بر یک نمره کلی، چهار حوزه «اضطراب فانی بودن»، «اضطراب زوال»، «اضطراب فقدان» و «اضطراب مراقبت» را بررسی میکند تا الگوی اضطراب مرتبط با مرگ در ابعاد مختلف آن مشخص شود.
ساختار آزمون
تعداد سؤالها و زمان اجرا
آزمون اضطراب مرگ (DAT) یک پرسشنامه 56 گویهای است و تکمیل آن معمولاً حدود 15 تا 20 دقیقه زمان میبرد.
مقیاسها و زیرمقیاسها
ساختار آزمون شامل چهار بعد اصلی است که هر یک از طریق دو زیرمقیاس تخصصی بررسی میشوند؛ در مجموع، DAT دارای هشت زیرمقیاس است.
اضطراب فانی بودن (Finality Anxiety)؛ این بعد نگرانیهای مرتبط با فانی بودن مرگ و مواجهه فرد با پایان زندگی را بررسی میکند.
- عدم قطعیت وجودی (Existential Uncertainty): ترس و نگرانی مرتبط با ناشناختههای مرگ و احساس بیمعنایی زندگی را ارزیابی میکند.
- ناتمامماندن زندگی (Life Incompleteness): نگرانی درباره ناتمامماندن زندگی و جدایی از افراد نزدیک را بررسی میکند.
اضطراب زوال (Decline Anxiety)؛ این بعد به نگرانیهای مربوط به فرایند جسمانی مرگ، کاهش کنترل و حفظ استقلال و شأن فرد میپردازد.
- درد و کنترل (Pain and Control): ترس از درد جسمانی و ازدستدادن کنترل را ارزیابی میکند.
- کرامت و خودمختاری (Dignity and Autonomy): نگرانی درباره حفظ کرامت و استقلال در فرایند مرگ را بررسی میکند.
اضطراب فقدان (Loss Anxiety)؛ این بعد نگرانیهای مرتبط با فقدان، تنهایی و سازگاری با تغییراتی را که پس از یک فقدان ایجاد میشوند، بررسی میکند.
- فقدان و تنهایی (Loss and Loneliness): ترس از تنهایی و دشواری سازگاری با فقدان را ارزیابی میکند.
- سازگاری پس از فقدان (Post-Loss Adaptation): نگرانی درباره تغییرات زندگی و مسئولیتهای جدید پس از فقدان را بررسی میکند.
اضطراب مراقبت (Caregiving Anxiety)؛ این بعد نگرانیهای فرد در موقعیت مراقبت از یک فرد نزدیک در مراحل پایانی زندگی را مورد ارزیابی قرار میدهد.
- درماندگی در مراقبت (Helplessness in Caregiving): اضطراب ناشی از ناتوانی در کمککردن و مشاهده رنج فرد نزدیک را بررسی میکند.
- مسئولیت مراقبت (Caregiving Responsibility): نگرانی درباره تصمیمگیری و ارائه مراقبت مناسب به فرد نزدیک در مراحل پایانی زندگی را ارزیابی میکند.
روش نمرهگذاری
گویههای DAT بر اساس طیف لیکرت پنجدرجهای از 0 تا 4 نمرهگذاری میشوند و برخی گویهها دارای نمرهگذاری معکوس هستند. پس از اعمال نمرهگذاری مربوط به این گویهها، نمرات زیرمقیاسها و نمره کل آزمون محاسبه شده و برای تعیین سطح و الگوی اضطراب مرگ مورد تفسیر قرار میگیرند.
کاربرد تست
کاربرد تست برای مراکز و مؤسسات
مراکز روانشناسی و مشاوره
- ارزیابی میزان و الگوی اضطراب مرتبط با مرگ در مراجعان بزرگسال.
- بررسی تفکیکشده چهار حوزه اضطراب فانی بودن، اضطراب زوال، اضطراب فقدان و اضطراب مراقبت.
- شناسایی حوزهای که سهم بیشتری در تجربه اضطراب مرگ فرد دارد.
- استفاده از نتایج برای دستیابی به درک دقیقتر از نگرانیها و ترسهای مرتبط با مرگ.
- بررسی اضطراب مرتبط با فقدان و سازگاری پس از آن.
- ارزیابی نگرانیهای مرتبط با مراقبت از فرد نزدیک در مراحل پایانی زندگی.
- کمک به بررسی تجربه سوگ قابلپیشبینی و نگرانیهایی که پیش از وقوع فقدان شکل میگیرند.
- استفاده از نتایج چندبعدی آزمون در کنار سایر اطلاعات موجود برای شناخت بهتر وضعیت مراجع.
مراکز پژوهشی
- استفاده از ساختار چندبعدی آزمون برای بررسی اضطراب مرگ در افراد بزرگسال.
- مطالعه جداگانه ابعاد و زیرمقیاسهای مختلف اضطراب مرگ.
- بررسی تفاوت الگوهای اضطراب فانی بودن، زوال، فقدان و مراقبت در گروههای موردمطالعه.
کاربرد تست برای متخصصان فردی
روانشناسان
- سنجش شدت و الگوی اضطراب مرگ در مراجعان بزرگسال.
- بررسی اینکه نگرانی فرد بیشتر با کدامیک از ابعاد اصلی اضطراب مرگ ارتباط دارد.
- تفکیک نگرانیهای مربوط به پایان زندگی، زوال، فقدان و مراقبت.
- بررسی دقیقتر مؤلفههایی مانند عدم قطعیت وجودی، ناتمامماندن زندگی، درد و کنترل، کرامت و خودمختاری، فقدان و تنهایی و سازگاری پس از فقدان.
- دستیابی به تصویری چندبعدیتر از تجربه فرد بهجای اتکا به یک ارزیابی کلی از ترس از مرگ.
مشاوران
- بررسی اضطراب مرگ و نگرانیهای وابسته به آن در مراجعان بزرگسال.
- ارزیابی نگرانیهای مرتبط با فقدان، تنهایی و تغییرات پس از فقدان.
- بررسی اضطراب مرتبط با سوگ پیشبینانه.
- شناسایی نگرانیهای فرد در مواجهه با بیماری، زوال، ازدستدادن کنترل یا پایان زندگی.
- بررسی نگرانیهای افرادی که مسئولیت مراقبت از فردی نزدیک در مراحل پایانی زندگی را بر عهده دارند.
پژوهشگران
- استفاده از نمرات ابعاد و زیرمقیاسها برای بررسی ساختار چندبعدی اضطراب مرگ.
- مطالعه تفاوت میان مؤلفههای مختلف اضطراب مرگ در افراد بزرگسال.
- استفاده از نتایج تفکیکشده آزمون در مطالعات مرتبط با اضطراب مرگ، فقدان و مراقبت.
تستهای مکمل
تستهای مکمل میتوانند در کنار آزمون اضطراب مرگ، به بررسی جامعتر عوامل هیجانی و روانشناختی مرتبط باتجربه فرد کمک کنند.
تست اضطراب مرگ (FOD)
- موارد سنجش: ترس و نگرانی مرتبط با مرگ و فرایند مردن را ارزیابی میکند.
- دلیل مکمل بودن: این آزمون از نظر مفهومی نزدیکترین ابزار به DAT است و استفاده همزمان از آن میتواند به بررسی همگرایی نتایج و دستیابی به تصویر دقیقتری از نگرانیهای مرتبط با مرگ کمک کند.
تست اضطراب کتل
- موارد سنجش: میزان و مؤلفههای اضطراب عمومی فرد را بررسی میکند.
- دلیل مکمل بودن: این تست بر اضطراب مرتبط با مرگ تمرکز دارد، درحالیکه سنجش اضطراب عمومی میتواند مشخص کند نگرانیهای مرتبط با مرگ در چه زمینهای از تجربه کلی اضطراب فرد قرار گرفتهاند. این ترکیب به تفکیک بهتر اضطراب اختصاصی مرتبط با مرگ از سطح گستردهتر اضطراب کمک میکند.
تست اختلالات روانی SCL-90
- موارد سنجش: طیف گستردهای از نشانههای روانشناختی مانند اضطراب، افسردگی، وسواس، حساسیت بینفردی و سایر نشانههای آشفتگی روانی را بررسی میکند.
- دلیل مکمل بودن: استفاده از SCL-90 در کنار DAT امکان قراردادن اضطراب مرگ در یک زمینه گستردهتر از وضعیت روانشناختی فرد را فراهم میکند. این ترکیب برای بررسی این موضوع مفید است که نگرانیهای مرتبط با مرگ بهصورت نسبتاً اختصاصی بروز کردهاند یا همراه با مجموعه گستردهتری از نشانههای روانشناختی هستند.
تست افسردگی بک (BDI)
- موارد سنجش: شدت نشانههای افسردگی و مؤلفههای شناختی، هیجانی و رفتاری مرتبط با آن را ارزیابی میکند.
- دلیل مکمل بودن: بررسی نشانههای افسردگی در کنار اضطراب مرگ میتواند تصویر کاملتری از وضعیت هیجانی فرد ارائه دهد و به متخصص کمک کند نگرانیهای مرتبط با مرگ را در ارتباط با سایر نشانههای هیجانی بررسی کند.
تست احساس تنهایی
- موارد سنجش: میزان تجربه ذهنی تنهایی، احساس جدایی و کاهش ارتباط رضایتبخش با دیگران را بررسی میکند.
- دلیل مکمل بودن: این آزمون بهویژه در کنار ابعاد DAT مرتبط با فقدان و تنهایی ارزشمند است و میتواند مشخص کند تجربه تنهایی چه جایگاهی در الگوی کلی نگرانیهای فرد دارد. مطالعات مختلف نیز میان احساس تنهایی و اضطراب مرگ ارتباط معناداری گزارش کردهاند.
با انجام این تست چه چیزی به دست میآورم؟
این سناریوها نشان میدهند آزمون اضطراب مرگ چگونه میتواند به شناسایی دقیقتر منبع و الگوی نگرانیهای مرتبط با مرگ در موقعیتهای مختلف کمک کند.
نمونه 1. کلینیک روانشناسی
- چالش اولیه: مراجعهکنندهای از ترس مداوم درباره مرگ صحبت میکرد، اما مشخص نبود نگرانی او بیشتر به پایان زندگی، زوال، فقدان یا تجربه مراقبت مربوط است. شرح کلی «ترس از مرگ» برای شناخت دقیقتر تجربه او کافی نبود.
- نقش تست: DAT الگوی اضطراب مرگ را در ابعاد مختلف بررسی کرد و نشان داد کدام حوزهها و زیرمقیاسها در تجربه فرد برجستهتر هستند. بهاینترتیب، نگرانی کلی او به مؤلفههای مشخصتری تفکیک شد.
- دستاورد یا راهحل نهایی: بهجای یک برداشت کلی از اضطراب مرگ، تصویری تفکیکشده از نگرانیهای فرد به دست آمد و امکان تمرکز دقیقتر بر بخشهایی فراهم شد که در تجربه او اهمیت بیشتری داشتند.
نمونه 2. روانشناس فردی
- چالش اولیه: مراجع درباره پایان زندگی و فرصتهایی که ممکن است ناتمام بمانند، نگرانی زیادی داشت. برای روانشناس روشن نبود کدام جنبه از اضطراب مرگ در این تجربه سهم بیشتری دارد.
- نقش تست: نتایج DAT امکان بررسی جداگانه اضطراب نهایی بودن و مؤلفههایی مانند عدم قطعیت وجودی و ناتمامماندن زندگی را فراهم کرد و ساختار نگرانیهای مراجع را روشنتر ساخت.
- دستاورد یا راهحل نهایی: روانشناس توانست بهجای تمرکز صرف بر شدت ترس، الگوی مشخصتری از نگرانیهای فرد به دست آورد و مراجع نیز درک دقیقتری از بخشهای برجسته تجربه خود پیدا کرد.
نمونه 3. دبیرستان
- چالش اولیه: یک دانشآموز بالای 18 سال پس از تجربه فقدان، درباره مرگ و ازدستدادن افراد نزدیک نگرانی قابلتوجهی بیان میکرد. مشاور نیاز داشت ماهیت این نگرانیها را دقیقتر بررسی کند.
- نقش تست: آزمون امکان بررسی حوزه اضطراب فقدان و مؤلفههای مربوط به فقدان، تنهایی و سازگاری پس از فقدان را فراهم کرد و نشان داد نگرانیهای فرد بیشتر در کدام بخش متمرکز است.
- دستاورد یا راهحل نهایی: مشاور به تصویری منظمتر از الگوی نگرانیهای مرتبط با مرگ و فقدان دستیافت و تجربه فرد از یک نگرانی کلی به مؤلفههای مشخصتر و قابلفهمتری تفکیک شد.
نمونه 4. مرکز آموزشی در دانشگاه
- چالش اولیه: دانشجویی پس از مواجهه با بیماری یا فقدان یک فرد نزدیک، نگرانیهایی درباره مرگ، جدایی و آینده خود تجربه میکرد. ماهیت این نگرانیها برای او بهصورت یک ترس کلی احساس میشد.
- نقش تست: DAT ابعاد مختلف این تجربه را به طور جداگانه بررسی کرد و امکان مقایسه اضطراب نهایی بودن، زوال، فقدان و مراقبت را فراهم ساخت.
- دستاورد یا راهحل نهایی: فرد تصویر دقیقتری از ساختار اضطراب خود به دست آورد و توانست میان انواع مختلف نگرانیهای مرتبط با مرگ تمایز قائل شود.
نمونه 5. شرکت
- چالش اولیه: یکی از کارکنان بزرگسال همزمان با مراقبت از فردی نزدیک در مراحل پایانی زندگی، نگرانیهایی درباره مسئولیت مراقبت و ناتوانی در کمککردن تجربه میکرد. این نگرانیها برای او بهصورت یک فشار کلی احساس میشد.
- نقش تست: DAT امکان بررسی اضطراب مراقبت و مؤلفههایی مانند درماندگی در مراقبت و مسئولیت مراقبت را فراهم کرد و بخشهای اصلی نگرانی فرد را از یکدیگر تفکیک کرد.
- دستاورد یا راهحل نهایی: فرد توانست دقیقتر تشخیص دهد کدام جنبههای موقعیت مراقبت بیشترین اضطراب را برای او ایجاد میکنند و تصویر مشخصتری از تجربه روانشناختی خود به دست آورد.
نمونه 6. کوچ شغلی
- چالش اولیه: مراجع از احساس ناتمامماندن زندگی و نگرانی از اینکه فرصت کافی برای تحقق خواستههایش نداشته باشد صحبت میکرد و این موضوع را در قالب نگرانیهای شغلی مطرح میکرد. منشأ این تجربه برای او کاملاً روشن نبود.
- نقش تست: DAT امکان بررسی مؤلفه ناتمامماندن زندگی در چارچوب اضطراب نهایی بودن را فراهم کرد و کمک کرد این بخش از نگرانی فرد بهصورت مشخصتر و جدا از سایر ابعاد اضطراب مرگ دیده شود.
- دستاورد یا راهحل نهایی: فرد درک روشنتری از مؤلفه ناتمامماندن زندگی پیدا کرد و مسئله اولیه از حالت مبهم و کلی به تجربهای مشخصتر و قابلتحلیلتر تبدیل شد.
خروجی تست چگونه خواهد بود؟
- نتیجه کلی اضطراب مرگ: تصویری کلی از وضعیت و الگوی اضطراب فرد در ارتباط با مرگ و موضوعات وابسته به آن ارائه میشود.
- چهار بعد اصلی اضطراب مرگ: وضعیت فرد در اضطراب نهایی بودن، اضطراب زوال، اضطراب فقدان و اضطراب مراقبت بهصورت تفکیکشده بررسی میشود.
- هشت زیرمقیاس تخصصی: مؤلفههای جزئیتر هر بعد بررسی میشوند تا مشخص شود کدام جنبه از اضطراب مرگ در تجربه فرد برجستهتر است.
- تفسیر تفصیلی نتایج: نمرات بهصورت توضیحی تفسیر میشوند تا معنای هر بخش از نتایج برای فرد روشنتر شود.
- تمرینهای عملی برای بهبود: تمرینهایی متناسب با نتایج ارائه میشود تا فرد بتواند روی حوزههای برجستهتر کار کند.
- راهکارهای رشد فردی: پیشنهادهایی برای شناخت بهتر نگرانیهای مرتبط با مرگ و مدیریت مؤثرتر آنها در اختیار فرد قرار میگیرد.
- پیشنهاد کتاب: کتابهایی مرتبط با موضوعات مطرحشده در نتایج آزمون برای مطالعه بیشتر معرفی میشوند.
- پیشنهاد فیلم: فیلمهای مرتبط با موضوعات و تجربههای بررسیشده در آزمون بهعنوان منابع تکمیلی پیشنهاد میشوند.
- گزارش اختصاصی قابلدریافت: نتایج و تفسیرهای آزمون در قالب یک گزارش شخصیسازیشده و قابلدریافت در اختیار فرد قرار میگیرند.
شرایط انجام تست چگونه خواهد بود؟
شرایط اجرای تست در محیط سازمانی
شرایط اجرا
- آزمون برای افراد بزرگسال و بالای 18 سال اجرا شود و هدف ارزیابی اضطراب مرتبط با مرگ مشخص باشد.
- برای تکمیل آزمون، زمانی حدود 15 تا 20 دقیقه در اختیار پاسخدهنده قرار گیرد و شرایط لازم برای انجام تست در اختیار فرد آزموندهنده قرار بگیرد.
الزامات ویژه
- نتایج آزمون برای بررسی اضطراب مرگ و ابعاد مرتبط با آن استفاده شود، نه ارزیابی توانایی یا عملکرد شغلی.
- تفسیر نتایج باتوجهبه چهار بعد اصلی و هشت زیرمقیاس آزمون انجام گیرد.
نکات حساسیتزا
- نمره آزمون نباید بهتنهایی بهعنوان شاخصی برای صلاحیت شغلی، استخدام یا ارزیابی عملکرد کارکنان استفاده شود.
- در بررسی نتایج، تفاوت میان اضطراب کلی مرگ و مؤلفههای اختصاصی آن موردتوجه قرار گیرد.
شرایط اجرای تست در محیط کلینیک روانشناسی
شرایط اجرا
- آزمون برای مراجعان بزرگسال بالای 18 سال و باهدف بررسی تجربه اضطراب مرتبط با مرگ اجرا شود.
- مراجع آزمون را بهصورت آنلاین و بر اساس تجربه و وضعیت خود بهعنوان یک ابزار خودسنجی تکمیل کند.
- شرایط لازم برای انجام تست در اختیار آزموندهنده قرار بگیرد.
الزامات ویژه
- نتایج علاوه بر نمره کلی، در سطح ابعاد اصلی و زیرمقیاسهای اختصاصی مورد بررسی قرار گیرند.
- تفسیر بر اساس الگوی نمرات فرد در اضطراب نهایی بودن، زوال، فقدان و مراقبت انجام شود.
نکات حساسیتزا
- تمرکز تفسیر تنها بر شدت کلی اضطراب مرگ میتواند اطلاعات حاصل از ساختار چندبعدی آزمون را محدود کند.
- برجستگی یک زیرمقیاس باید در ارتباط با سایر ابعاد و الگوی کلی پاسخهای فرد بررسی شود.
شرایط اجرای تست در محیط مدرسه یا مرکز آموزشی
شرایط اجرا
- آزمون تنها برای دانشآموزان یا دانشجویان بالای 18 سال که در دامنه سنی آزمون قرار دارند اجرا شود.
- اجرای آزمون بهصورت آنلاین و با پاسخدهی مستقیم فرد به گویههای 56گانه انجام گیرد.
الزامات ویژه
- استفاده از آزمون به بررسی اضطراب مرگ و مؤلفههای وابسته به آن محدود شود.
- نتایج برای سنجش استعداد تحصیلی، انتخاب رشته یا ارزیابی تواناییهای آموزشی مورداستفاده قرار نگیرند.
نکات حساسیتزا
- نتایج آزمون باید متناسب با ماهیت روانشناختی آن و نه بهعنوان شاخص عملکرد تحصیلی تفسیر شوند.
- در افراد دارای تجربه فقدان، نتایج مرتبط با فقدان، تنهایی و سازگاری پس از فقدان بادقت بیشتری بررسی شوند.
منابع و مراجع
- Fortner, B. V., & Neimeyer, R. A. (1999). Death anxiety in older adults: A quantitative review. Death Studies, 23(5), 387–411. https://doi.org/10.1080/074811899200920
- Grossman, C. H., Brooker, J., Michael, N., & Kissane, D. (2018). Death anxiety interventions in patients with advanced cancer: A systematic review. Palliative Medicine, 32(1), 172–184. https://doi.org/10.1177/0269216317722123
- Iverach, L., Menzies, R. G., & Menzies, R. E. (2014). Death anxiety and its role in psychopathology: Reviewing the status of a transdiagnostic construct. Clinical Psychology Review, 34(7), 580–593. https://doi.org/10.1016/j.cpr.2014.09.002
- Lehto, R. H., & Stein, K. F. (2009). Death anxiety: An analysis of an evolving concept. Research and Theory for Nursing Practice, 23(1), 23–41. https://doi.org/10.1891/1541-6577.23.1.23
- Menzies, R. E., Zuccala, M., Sharpe, L., & Dar-Nimrod, I. (2018). The effects of psychosocial interventions on death anxiety: A meta-analysis and systematic review of randomised controlled trials. Journal of Anxiety Disorders, 59, 64–73. https://doi.org/10.1016/j.janxdis.2018.09.004
- Neimeyer, R. A. (Ed.). (1994). Death anxiety handbook: Research, instrumentation, and application. Taylor & Francis.
- Neimeyer, R. A., Wittkowski, J., & Moser, R. P. (2004). Psychological research on death attitudes: An overview and evaluation. Death Studies, 28(4), 309–340. https://doi.org/10.1080/07481180490432324
- Quevedo-Blasco, R., Díaz-Román, A., & Vega-García, A. (2024). Death anxiety in caregivers of chronic patients. Healthcare, 12(1), 107. https://doi.org/10.3390/healthcare12010107
- Soleimani, M. A., Bahrami, N., Allen, K.-A., & Alimoradi, Z. (2020). Death anxiety in patients with cancer: A systematic review and meta-analysis. European Journal of Oncology Nursing, 48, 101803. https://doi.org/10.1016/j.ejon.2020.101803
- Templer, D. I. (1970). The construction and validation of a Death Anxiety Scale. The Journal of General Psychology, 82(2), 165–177. https://doi.org/10.1080/00221309.1970.9920634
- Zuccala, M., Menzies, R. E., Hunt, C. J., & Abbott, M. J. (2022). A systematic review of the psychometric properties of death anxiety self-report measures. Death Studies, 46(2), 257–279. https://doi.org/10.1080/07481187.2019.1699203
اعتبار آزمون
روایی (Validity) نشان می دهد که یک تست واقعاً همان سازه روان شناختی مورد نظر را می سنجد و پایایی (Reliability) بیانگر ثبات و تکرارپذیری نتایج آن است. بدون روایی و پایایی مناسب، هیچ آزمونی اعتبار علمی و کاربردی نخواهد داشت.
مشخصات عمومی ابزار (Test Specifications)
گروه سنی هدف
آزمون اضطراب مرگ (DAT) برای افراد بالای 18 سال طراحی شده و ارزیابی آن بر تجربه اضطراب مرتبط با مرگ در جمعیت بزرگسال متمرکز است.
نوع آزمون
آزمون اضطراب مرگ، یک پرسشنامه خودگزارشی است که فرد گویهها را بر اساس تجربه و وضعیت خود پاسخ میدهد.
تعداد آیتمها و ساختار نمرهگذاری
آزمون شامل 56 گویه است و پاسخها بر اساس طیف لیکرت پنجدرجهای از 0 تا 4 نمرهگذاری میشوند؛ برخی گویهها نیز دارای نمرهگذاری معکوس هستند.
مدتزمان تقریبی اجرا
تکمیل آزمون معمولاً حدود 15 تا 20 دقیقه زمان نیاز دارد.
روش اجرا
نسخه ارائهشده آزمون بهصورت آنلاین اجرا میشود و پاسخدهنده گویهها را بهصورت مستقیم در بستر آزمون تکمیل میکند.
زباناصلی ابزار و وضعیت ترجمه
نسخه در دسترس این آزمون برای کاربران فارسیزبان، با محتوای فارسی ارائه شده است. همچنین این آزمون به زبان انگلیسی نیز ترجمه و ارائه شده است.
معرفی سازه نظری (Theoretical Foundation)
تعریف دقیق سازه
اضطراب مرگ به مجموعه نگرانیها و ترسهای مرتبط با مرگ، پایان زندگی و پیامدهای وابسته به آن اشاره دارد. در این ابزار، این سازه بهصورت چندبعدی و در ارتباط با فانی بودن مرگ، زوال، فقدان و مراقبت بررسی میشود.
نظریه یا مدل مفهومی پشت ابزار
این تست اضطراب مرگ را یک تجربه یکپارچه و تکبعدی در نظر نمیگیرد، بلکه آن را در قالب چهار بعد اصلی «اضطراب فانی بودن»، «اضطراب زوال»، «اضطراب فقدان» و «اضطراب مراقبت» و هشت زیرمقیاس تخصصی ارزیابی میکند.
جایگاه سازه در روانشناسی علمی یا بالینی
بررسی اضطراب مرگ میتواند به شناخت دقیقتر نوع و الگوی نگرانیهای فرد درباره پایان زندگی، فقدان، زوال و موقعیتهای مراقبتی کمک کند. تفکیک این مؤلفهها امکان دستیابی به تصویری ساختاریافتهتر از تجربه اضطراب مرتبط با مرگ را فراهم میسازد.
سوابق پژوهشی ابزار (Research Background)
تاریخچه توسعه ابزار و نام طراحان اصلی
پیشینه سنجش اضطراب مرگ در معرفی این ابزار با پژوهش دونالد آی. تمپلر در سال 1970 و توسعه مقیاس اضطراب مرگ پیوند دارد. DAT در ساختار فعلی، اضطراب مرگ را بهصورت گستردهتر و چندبعدی در چهار حوزه اصلی و هشت زیرمقیاس بررسی میکند.
آزمونهای مرتبط یا نسخههای دیگر ابزار
مقیاس اضطراب مرگ تمپلر (Death Anxiety Scale) از ابزارهای شناختهشده مرتبط با سنجش این سازه است.
کشور/دانشگاه توسعهدهنده
در معرفی ابزار، تمرکز اصلی بر ساختار روانسنجی، ابعاد مورد سنجش و نحوه ارزیابی اضطراب مرگ است و توسعه DAT توسط تیم روانشناس و روانسنج ای سنج صورتگرفته است.
مطالعات معتبر داخلی یا خارجی انجامشده روی ابزار
پیشینه پژوهشی ارائهشده برای این حوزه شامل مطالعات مرتبط با مفهوم اضطراب مرگ، سنجش این سازه و بررسی جنبههای مختلف آن است. این پیشینه، مبنای علمی بررسی اضطراب مرگ بهعنوان یک سازه روانشناختی قابلسنجش را فراهم میکند.
ترجمهها و تطبیق فرهنگی
این آزمون تا به اکنون به زبان فارسی و انگلیسی ترجمه و تطبیق فرهنگی داده شده است.
وضعیت هنجاری در ایران
فرایند بررسی اعتبار و هنجاریابی آزمون در حال انجام و توسعه است.
انواع روایی (Validity)
روایی محتوا (Content Validity)
محتوای آزمون اضطراب مرگ باهدف پوشش ابعاد مختلف این سازه، در قالب چهار حوزه اصلی «اضطراب فانی بودن»، «اضطراب زوال»، «اضطراب فقدان» و «اضطراب مراقبت» و هشت زیرمقیاس تخصصی تدوین شده است. گویهها از نظر تناسب با حوزه مورد سنجش، پوشش محتوایی مؤلفهها و هماهنگی با ساختار مفهومی آزمون بررسی شدهاند و روایی محتوایی ابزار موردتأیید قرار گرفته است.
روایی صوری (Face Validity)
گویههای آزمون از نظر وضوح، قابلفهم بودن، تناسب عبارتها با موضوع مورد سنجش و ارتباط ظاهری هر گویه با مؤلفه مربوط بررسی شدهاند. در این فرایند، تلاش شده است عبارات برای پاسخدهندگان بزرگسال روشن و متناسب با موضوع حساس اضطراب مرگ باشند و روایی صوری ابزار تأیید شده است.
بررسیهای تکمیلی روایی
در ادامه فرایند توسعه روانسنجی ابزار، شواهد تکمیلی مربوط به ساختار و عملکرد اندازهگیری آزمون میتوانند بر اساس دادههای حاصل از اجرای آن مورد بررسی قرار گیرند. گزارش شاخصهای کمی مربوط به انواع دیگر روایی، پس از تکمیل تحلیلهای روانسنجی و دستیابی به شواهد کافی انجام خواهد شد.
پایایی (Reliability)
وضعیت بررسی پایایی
فرایند ارزیابی پایایی آزمون اضطراب مرگ در حال انجام است. در این مرحله، ثبات و هماهنگی نمرات ابزار و زیرمقیاسهای آن بر اساس دادههای حاصل از اجرای آزمون مورد بررسی روانسنجی قرار میگیرد و شاخصهای کمی پایایی پس از تکمیل تحلیلها گزارش خواهند شد.
همسانی درونی (Internal Consistency)
بررسی میزان هماهنگی گویههای هر زیرمقیاس و کل آزمون یکی از بخشهای فرایند ارزیابی پایایی ابزار است. ضرایب مربوط به همسانی درونی پس از دستیابی به حجم مناسب داده و تکمیل تحلیلهای آماری گزارش میشوند؛ ازاینرو در وضعیت فعلی ضریب عددی مشخصی برای پایایی اعلام نمیشود.
خلأهای پژوهشی و محدودیتهای علمی
- محدودیتهای گزارششده در مطالعات موجود؛ شواهد فعلی بیشتر بر ساختار مفهومی و روایی صوری و محتوایی ابزار متمرکز است و ارزیابیهای روانسنجی تکمیلی هنوز کامل نشدهاند.
- گروههای کمتر بررسیشده؛ عملکرد آزمون در زیرگروههای مختلف بزرگسالان، از نظر سن، شرایط زندگی و تجربههای مرتبط با فقدان و مراقبت، نیازمند بررسی بیشتر است.
- محدودیتهای فرهنگی و زبانی؛ برای ارزیابی دقیقتر عملکرد نسخه فارسی، بررسی بیشتر تأثیر ویژگیهای فرهنگی و زبانی بر درک و پاسخدهی به گویهها ضروری است.
- کمبود شواهد آماری پیشرفته؛ شاخصهای کامل مربوط به پایایی، ساختار عاملی و سایر شواهد کمی پیشرفته هنوز بهصورت نهایی گزارش نشدهاند.
- پیشنهادهایی برای پژوهشهای آینده؛ مطالعات آینده میتوانند پایایی، ساختار عاملی، رواییهای تکمیلی و عملکرد آزمون را در نمونههای بزرگتر و متنوعتر بررسی کنند.
- سؤالات بیپاسخ یا نپژوهیده؛ ثبات ساختار چهاربعدی آزمون در گروههای مختلف و میزان تمایز زیرمقیاسها از یکدیگر از موضوعات مهم برای بررسیهای آینده است.
منابع و مراجع
- American Educational Research Association, American Psychological Association, & National Council on Measurement in Education. (2014). Standards for educational and psychological testing. American Educational Research Association.
- Lehto, R. H., & Stein, K. F. (2009). Death anxiety: An analysis of an evolving concept. Research and Theory for Nursing Practice, 23(1), 23–41. doi:10.1891/1541-6577.23.1.23
- Lynn, M. R. (1986). Determination and quantification of content validity. Nursing Research, 35(6), 382–385.
- Mokkink, L. B., Terwee, C. B., Patrick, D. L., Alonso, J., Stratford, P. W., Knol, D. L., Bouter, L. M., & de Vet, H. C. W. (2010). The COSMIN checklist for assessing the methodological quality of studies on measurement properties of health status measurement instruments: An international Delphi study. Quality of Life Research, 19(4), 539–549. doi:10.1007/s11136-010-9606-8
- Terwee, C. B., Prinsen, C. A. C., Chiarotto, A., Westerman, M. J., Patrick, D. L., Alonso, J., Bouter, L. M., de Vet, H. C. W., & Mokkink, L. B. (2018). COSMIN methodology for evaluating the content validity of patient-reported outcome measures: A Delphi study. Quality of Life Research, 27(5), 1159–1170. doi:10.1007/s11136-018-1829-0
- Zuccala, M., Menzies, R. E., Hunt, C. J., & Abbott, M. J. (2022). A systematic review of the psychometric properties of death anxiety self-report measures. Death Studies, 46(2), 257–279. doi:10.1080/07481187.2019.1699203
قیمت گذاری
تستهای شخصیتشناسی ابزارهای ارزشمندی هستند که به افراد کمک میکنند تا درک بهتری از ویژگیهای شخصیتی، رفتارها و الگوهای فکری خود به دست آورند.
کاربرد تست
در ادامه به چند کاربرد تست اضطراب مرگ (DAT) به صورت خلاصه اشاره خواهیم کرد:
تست های مرتبط
چنانچه مایلید شرکت یا سازمان خود را سنجیده توسعه دهید و کاربران خود را در مسیر رشد فردی و گروهی قرار دهید می توانید از پلتفرم سازمانی ما استفاده کنید و خدمات آن را به کارمندان خود اختصاص دهید
سوالات متدوال
آزمون اضطراب مرگ (DAT) برای چه افرادی مناسب است؟
این آزمون برای افراد بالای 18 سال طراحی شده و برای بررسی الگوی نگرانیها و ترسهای مرتبط با مرگ در بزرگسالان قابلاستفاده است.
این آزمون چه ابعادی از اضطراب مرگ را بررسی میکند؟
DAT چهار بعد اصلی شامل اضطراب نهایی بودن، اضطراب زوال، اضطراب فقدان و اضطراب مراقبت را بررسی میکند
انجام آزمون اضطراب مرگ چقدر زمان میبرد؟
تکمیل 56 سؤال آزمون معمولاً حدود 15 تا 20 دقیقه زمان میبرد و بهصورت آنلاین انجام میشود.
نتایج آزمون DAT چه اطلاعاتی در اختیار من قرار میدهد؟
نتایج، وضعیت کلی اضطراب مرگ و الگوی فرد در ابعاد و زیرمقیاسهای مختلف را نشان میدهند و به شناخت دقیقتر منشأ نگرانیها کمک میکنند.
آیا این آزمون فقط میزان ترس از مرگ را میسنجد؟
خیر. آزمون علاوه بر ارزیابی کلی اضطراب مرگ، مؤلفههایی مانند فقدان، تنهایی، زوال، کنترل، کرامت، ناتمامماندن زندگی و نگرانیهای مراقبتی را نیز بررسی میکند.